İnceleme: Çekmece

16.12.2023 © Novelius Edebiyat

İnceleme Yazarı: Şahide ÇÖMEZ

İnceleme: Çekmece

Hasan Kılıç’ın ilk kitabı Çekmece, Parma Kitap etiketi ile okuyucusuna kavuştu. Dikkat çekici kapağı ile ilgiyi üzerinde toplayan kitap on bir öyküden oluşuyor. Öyküler birbirinden farklı kişileri, zamanları ve birbirinden farklı mekanları anlatıyor fakat yazar şaşırtıcı bir şekilde tüm bu farklılıklardan ortaklıklar, benzerlikler yakalamış. Odağına insanın duygusal derinliğini, merak uyandıran maceralarını alan öyküler bir çırpıda okunabilen özelliğe sahip. Türlü travmalar ve heyecanlarla dolu bu maceralar, kocaman kocaman ideallerle ya da beylik sloganlarla üst perdeden verilmiyor. Hayatın olağan akışı içindeki ayrıntılarla beslenerek büyüyor. İyi bir öyküde olması gereken ilgi uyandıran kurgu, sürükleyicilik, duygusal derinlik Hasan Kılıç’ın kitabındaki öykülerin başat özelliği olarak dikkati çekiyor.

Kitabın ilk öyküsü Paradoks.

Bu öyküde anlatıcı annesinin karnındaki bir bebek. Onun annesi ile konuşmasına şahit oluyoruz öykü boyunca. Bir ofiste çalışan annenin hasta çocuğunun hayatını kurtarabilmek için yeniden hamile kaldığını anlıyoruz satır aralarında ilerledikçe. Kılıç bu öyküde kadınların iş hayatında maruz kaldığı cinsiyet temelli ayrımcılığın ve bu ayrımcılığın yarattığı travmaların altını çizmiş. Sürpriz finalli öyküde kitabın adı Çekmece’nin hikayesini de anlamış oluyoruz.   

İkinci öykü Köpekler, Kediler ve Sigaralar ben anlatıcı ile kaleme alınmış. Nefes kesen bir maceraya tanık oluyoruz bu öyküde. Öykü, anlatıcının çocukluğunun geçtiği mahalleye gelişi ile başlıyor. Sonra geçmişe gidip anlatıcının, mahallenin en karanlık tipi Dober Cemal’in köpeğini kazara öldürdüğüne tanık oluyoruz. Ondan sonra da gerilim dolu bir kovalamaca karşımıza çıkıyor.     

Andaç’ta yazarın tıpkı bir önceki öyküde olduğu gibi heyecan dolu satırları ile baş başa kalıyoruz. Polisiye tadındaki bu öyküde yazarın yarattığı gizemi çözmeye çalışan okuyucu kahramanla beraber mekândan mekâna, olaydan olaya sürükleniyor.

Yedi adlı öyküde ise yedi satranç hamlesi ile yedi ölümcül günah anlatılmış. Yine bir ben anlatıcı. Satrançtaki yedi hamle ile yaşamdaki terfiler, başarılar ve başarılarla sonucu olarak içine düşülen yalnızlık  simgeleştirilmiş. Kurgudaki yetkinlik, okuyucuyu bir satranç tahtası ile baş başa bırakıyor adeta.  

Kitabın beşinci öyküsü Ses bir epigrafla başlıyor ve farklı bir coğrafyaya götürüyor bizleri. On beş yaşındaki genç bir kızın resim yaptığı için Taliban kuvvetleri tarafında evinden alınarak günler süren işkence ve tecavüzlere maruz kalması ve sonrasında yeniden evine bırakılması konu ediliyor. Bütün bunlar anlatılırken o topraklardaki Taliban yönetimin insanlık dışı diğer uygulamalarına da sarsılarak tanıklık etmiş oluyoruz          

Diğer öykülerden nispeten daha kısa olan Koku’da bir adli tıp uzmanının yürek burkan tecrübeleri var. Öykünün ilgi çekici olan yanı, artık onun da başka adli tıp uzmanının malzemesi olarak otopsi masasında olması. Anlatıcı bu masadan kendi öyküsünü ona aktarıyor. Okurken morgun kokusu geliyor burnunuza, ölümün soğukluğunu hissediyorsunuz.

Labirent bilinç akışı tekniği ile kaleme alınmış ilginç bir öykü. İşin içine bilinç akışı girince zaman zaman kopmalar yaşıyorsunuz kim kimdi, kim ne dedi diye akıl yorarken öykünün sonunda iki kız kardeşin hikayesine tanıklık ettiğinizin ayırdına varıyorsunuz. Sevdiği adamın kız kardeşi ile evlenmesinin diğer kardeş üzerindeki etkilerini öyküleştiren yazar kapalı bir dil tercih etmiş.

Feraye’nin tekdüzeleşen evliliğini konu alan Beyaz Zambaklar bir evliliğin zaman içindeki döngüsünü anlatıyor. Aşkın ve uyumun geçmişte kaldığı bir evlilik sorgulamasına gidiyoruz kahramanlarla birlikte.

Eldivenlerin İzinde bir başarı hikayesi. Babası gibi dağcı olan bir kadının babasının yarım bırakmak zorunda kaldığı Everest tırmanışını başarıyla tamamlaması duygusal bir dille verilmiş. İlahi anlatıcı ve ben anlatıcı birlikte kullanılmış bu öyküde.                     

Sıradaki öykü yine uzak coğrafya ve uzak zamanlara ait Kara Ölüm. Bir piskoposun ağzından aktarılan öyküde 1800’lü yıllarda yaşanan bir veba salgını inanç ekseninde işleniyor. Piskoposun yaşananlar karşısındaki içsel sorgulamaları, gelgitleri okuyucuyu da zaman zaman bazı sorgulamalarla baş başa bırakıyor.                 

Kitabın son öyküsü duygusal satırlarla dolu Doğu Ekspresi…

Romantik bir tren yolculuğu, birbirinden etkilenen iki insan ve onların yarım kalan aşkları ilahi bir bakış açısıyla verilmiş. Hikâye tam da bittiği yerde yeniden başlıyor aslında ve sona geldiğinizde anlatılan aşkın gerçekte olmadığını ve yalnızca Nehir’in kaleme aldığı bir kurgu olduğunu görüyoruz.   

Sonuç olarak uzun paragrafların okuyucuyu boğmadığı, gereksiz tasvirlere yer vermeyen, kurgusu üzerinde düşünülmüş öykülerden oluşan bir kitap yazmış Hasan Kılıç. Çekmece farklı hayatları ve insanları daha iyi anlayabilmek için okunması gereken kitaplardan biri.

Şahide ÇÖMEZ

16.12.2023 © Novelius Edebiyat